جایگزین های شکر: خوب یا بد؟
بنا به تایید سازمان دارو و غذای آمریکا (FDA) 6 شیرین کننده ی مصنوعی در حال حاضردر آمریکا مصرف می گردد. در مورد ایمنی و مزه ی این مواد مباحثات فراوانی در بین دانشمندان وجود دارد. اطلاعات صحیح و غلط فراوانی نیزدر بین افراد مصرف کننده رایج است . در ذیل توضیحاتی در مورد فواید ومضرات هریک از این شیرین کننده ها آمده است:
1- ساخارین: این ماده اولین شیرین کننده ی مصنوعی تائید شده بوسیله FDA از سال 1958است. ساخارین 200 تا 700 بار شیرین تر از شکر معمولی است اما حاوی کالری نمی باشد. این ماده می تواند به جای شکر در پخت و پز استفاده شود همچنین در بسیاری نوشیدنیها، میوه های کنسرو شده ، دسرهای آماده و انواع آدامس استفاده شده است.
2- آسپارتام: این ماده یک شیرین کننده مصنوعی از جنس پروتئین است که از سال 1981 مصرف آن مورد تائید FDA قرار گرفت. مقدار کالری موجود در آسپارتام با شکر معمولی برابر است (با وزن یکسان). اما از آن جایی که این ماده تا 200 مرتبه از شکر شیرین تر است مقدار کمتری استفاده می شود. آسپارتام برای پخت و پز مناسب نیست زیرا با حرارت دادن شیرینی خود را از دست می دهد. از این شیرین کننده به جای شکر روی میز استفاده می شود هم چنین از این ماده در بسیاری از مواد غذایی نظیر نوشیدنیهای بدون الکل، انواع آب میوه، شیر، پودینگ و دسرهای فریز شده استفاده می شود.
توجه: همه افرادی که به فنیل کتون یوری مبتلا هستند باید از خوردن این شیرین کننده جداً پرهیز کنند زیرا بدن آنها قادر به متابولیسم یکی از اجزای این شیرین کننده (فنیل آلانین) نمی باشد.
3- آسه سولفام –K: این شیرین کننده ی مصنوعی بدون کالری است و از سال 1988 توسط FDA تائید شد و از آن جایی که در دمای بالا پایدار است، می تواند در پخت و پز مصرف شود. در سال 2003 با تائید FDA مصرف آن بعنوان شیرین کننده ی تجاری رایج گردید.
4- سوکرالوز: یکی از مشتقات شکر است که در سال 1998 تائید گردید . از آن جایی که این ماده یک شکر واقعی نیست بدن نمی تواند آن را به عنوان کربوهیدرات شناسایی کند. در نتیجه این ماده جذب نشده از بدن دفع می شود و هیچ کالری برای بدن تولید نمی کند. این ماده هم در پخت و پز و هم بعنوان یک شیرین کننده جایگزین شکر استفاده می شود.
5- نئوتام: این ماده شکل دیگری از آسپارتام است که برای افراد مبتلا به فنیل کتون یوری مضر نمی باشد. مصرف آن درسال 2002 برای محصولات تجاری تائید گردید اما برای مصارف خانگی مورد تائید قرار نگرفته است. این ماده در نوشیدنیهای غیر الکلی، انواع دسر، محصولات پخته شده، ماست، بستنی، دسرهای غیر لبنی و انواع آدامس مصرف می شود. نئوتام 7هزار تا 13 هزار برابر ازشکر معمولی شیرین تر است اما فاقد کالری می باشد.
6- ربودیوزید- آ (Reb-A) : فرم تخلیص شده از شیرین کننده ی استویا است که در سال 2008 توسط FDA برای تمام مصارف تائید گردید .میزان شیرین کنندگی این ماده 250 تا 300 برابرشکر است اما فاقد کالری می باشد.
به غیر از آسپارتام که مصرف آن برای بیماران مبتلا به فنیل کتون یوری مجاز نمی باشد، شواهدی درمورد مضر بودن انواع دیگر شیرین کننده ها برای افراد وجود ندارد .شواهدی دال بر این که یکی از انواع این شیرین کننده ها سالم تر ازسایرین است نیز وجود ندارد.
مطالعات حیوانی گاهی تاثیرات سمی یا سرطان زایی مصرف برخی از این شیرین کننده ها ی مصنوعی را در مقادیر بالا نشان داده است اما چنین تاثیراتی درمطالعات انسانی گزارش نشده است. برخی گزارشات از طرف مصرف کنندگان در مورد عوارضی نظیر سردرد وجود دارد اما این اثرات جانبی در مورد هیچ یک از محصولات گفته شده با تحقیق به اثبات نرسیده است.
تمام مراجع بین المللی مرتبط با علوم پزشکی، سرطان ، قلب و دیابت توصیه می کنند که مصرف مقادیر متعادل از این شیرین کننده ها به منظور کنترل قند خون و مدیریت وزن بی خطر است.
زنان باردار و کودکان باید درمورد مصرف شیرین کننده های مصنوعی با پزشک خود مشورت کنند. البته هیچ گونه دلیلی درمورد مضرات مصرف این شیرین کننده ها برای زنان باردار وکودکانی که نیاز به کاهش کالری مصرفی خود دارند، دیده نشده است.
از میان شیرین کننده ها ی تائید شده تنها ساخارین از جفت عبور می کند که بر اساس تحقیقات هیچ ضرری برای جنین ندارد. اما از آن جایی که تحقیقات وسیعی در مورد مصرف این شیرین کننده ها برای کودکان و زنان باردار انجام نشده است، اکثر متخصصین مصرف این مواد را برای این گروه از افراد محدود می کنند.
منبع: www.diabeticconnect.com
www.qualityhealth.com